winogrodnik https://winogrodnik.pl/ na winnicy, w winiarni, u winiarzy, enoturystyka Mon, 28 Jul 2025 13:03:24 +0000 pl-PL hourly 1 https://winogrodnik.pl/wp-content/uploads/2024/10/cropped-ikona-32x32.jpg winogrodnik https://winogrodnik.pl/ 32 32 Rozplanowanie winnicy https://winogrodnik.pl/rozplanowanie-winnicy/ Thu, 03 Oct 2024 11:33:11 +0000 https://winogrodnik.pl/?p=4658 Gdy wybraliśmy już odmiany, powinniśmy zastanowić się, jak rozplanować winnicę. Jaką formę uprawy wybrać? Jak ukierunkować rzędy? Jaki wybrać rozstaw między sadzonkami i między rzędami?

Artykuł Rozplanowanie winnicy pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]>

Rozplanowanie winnicy

Z tego artykułu dowiesz się:

Formy uprawy winorośli

Winorośl, jako roślina pnąca, wymaga podpory, po której mogłaby się piąć do światła. W naturze podparcie stanowiły drzewa i krzewy. W uprawie stosujemy różne formy konstrukcji wsporczych. Zanim zaczniemy rozplanowywać układ rzędów i rozstawy między nimi i poszczególnymi krzewami, poznajmy stosowane formy uprawy winorośli. Od przyjętej bowiem formy uprawy zależeć będzie rodzaj podpory.

Dziko rosnąca winorośl w miejscu historycznej winnicy w Łazie koło Zielonej Góry.
Dziko rosnąca winorośl w miejscu historycznej winnicy w Łazie koło Zielonej Góry.

Pod względem ułożenia latorośli, bądź ściany liści wyróżniamy:

  • formy pionowe – są to najczęściej stosowane formy uprawy. W zależności od wysokości pnia dzielimy je na niskie, średnie i wysokie. Przykładem jest uprawa w szpalerze.
  • formy pionowe z częściowo wolno zwisającymi latoroślami – część latorośli jest mocowana w pionie, a część zwisa swobodnie.
  • formy poziome – w tych formach latorośle ułożone są poziomo. Przykładem jest uprawa na pergoli. 
  • formy zwisające – latorośle zwisają z wysokiego pnia lub poziomego ramienia

W dalszej części zajmiemy się wyłącznie formami pionowymi, z uwagi na ich największą popularność. 

Formy pionowe mogą występować jako pienne i bezpienne.

Forma pienna ma jeden, dwa, rzadziej więcej pni. W zależności od ich wysokości rozróżniamy formy pienne niskie (pień o wysokości do 0,4 m), średnio-wysokie (pień 0,4 – 0,8 m) i wysokie (pień powyżej 0,8 m).

Formy bezpienne mają przy ziemi zazwyczaj pojedynczy węzeł krzewienia, zwany pięścią lub głową. 

Formowanie niskie (bezpienne i pienne niskie) stosowane jest w uprawie winorośli na glebach ubogich, suchych, piaszczysto-kamienistych. Możemy je spotkać na obszarach południowej Europy, ale również na bardzo stromych stokach u naszych bezpośrednich sąsiadów. Formy niskie przybierają formę krzaczastą i albo nie posiadają wsparcia dla latorośli, albo jest nim pojedynczy palik, bądź szpaler o niskiej wysokości.

Formowanie średnie (pienne średnio-wysokie) stanowi formę pośrednią między formowaniem niskim i wysokim i jest najczęściej stosowane również na obszarze Polski.
W znacznej mierze łączy ono zalety formowania niskiego i wysokiego. Są to najczęściej uprawy w szpalerze.

Formowanie wysokie (pienne wysokie) stosowane jest na bardziej urodzajnych, bogatych w wilgoć glebach. Takie warunki pozwalają na wyższe i bardziej przestrzenne formowanie krzewów.

formowanie niskie

Hiszpania - Valencia. Forma pienna niska uprawy winorośli.
Hiszpania - Valencia. Forma pienna niska.
zalety
  • pozwala na uprawę winorośli na glebach ubogich i suchych
  • ułatwione okrywanie winorośli na zimę w regionach zagrożonych mrozami
  •  wcześniej dojrzewające owoce z uwagi na wyższe temperatury bliżej ziemi
wady
  • gorsza przewiewność krzewu z uwagi na zagęszczenie, podwyższająca ryzyko chorób grzybowych
  • gorsze bezpośrednie nasłonecznienie liści
  • możliwość zabrudzenia i uszkodzenia owoców znajdujących się blisko ziemi

formowanie wysokie

Turcja. Forma pienna wysoka uprawy winorośli.
Turcja. Forma pienna wysoka
zalety
  • mniejsza podatność wyżej położonych latorośli na przymrozki wiosenne
  • mniejszy nakład prac pielęgnacyjnych w sezonie z uwagi na ograniczenie wzrostu
  • prace mogą być wykonywane w pozycji stojącej, bądź maszynowo
  • można stosować zadarnienie międzyrzędzi
wady
  • wymaga lepszych warunków glebowych
  • w regionach zagrożonych mrozami większe zagrożenie przemarznięciem
Szwecja. Forma pienna średnia uprawy winorośli.
Szwecja. Forma pienna średnia.

Kierunek rzędów winnicy

Na wybór kierunku rzędów ma wpływ:

  • przeważający kierunek wiatrów: Ustawienie rzędów zgodnie z głównym kierunkiem wiatrów ułatwia osuszanie krzewów.
  • ustawienie względem stron świata: Kierunek rzędów północ-południe jest korzystniejszy niż wschód-zachód, z uwagi na bardziej równomierne nasłonecznienie krzewów.
  • ustawienie względem spadku terenu: Ustawienie rzędów zgodnie ze spadkiem terenu ułatwia prace z wykorzystaniem maszyn. Wyjątek stanowi ukształtowanie terenu w formie tarasów. W tym wypadku rzędy prowadzone są zgodnie z kierunkiem tarasów. 
  • proporcje i położenie parceli: Im dłuższe są rzędy, tym niższy jest koszt konstrukcji wsporczej na metr bieżący szpaleru. Ukierunkowanie rzędów wpływa na lepsze lub gorsze wykorzystanie dostępnej powierzchni.

Dobór rozstawu rzędów

Naszym podstawowym celem przy rozplanowaniu winnicy będzie zoptymalizowanie fotosyntezy liści winorośli. Jest ona zależna od ilości światła, temperatury oraz zaopatrzenia w wodę i składniki pokarmowe. Poprzez dobór formy uprawy i dobór rozstawu rzędów, możemy w zasadniczy sposób wpłynąć na ilość światła padającego na powierzchnię liści. Chcąc zwiększyć fotosyntezę, powinniśmy tak kształtować ścianę liści (jej wysokość, odległość między rzędami, układ latorośli), by jak największa ilość liści była bezpośrednio nasłoneczniona. Im mniejszy rozstaw rzędów i im większa wysokość ściany liści, tym silniej rzędy będą się wzajemnie zacieniały. Równie istotna jest ilość latorośli na metr bieżący szpaleru, gdyż przy zbyt dużej ich ilości, liście poszczególnych latorośli będą się wzajemnie zasłaniać. Nie powinna ona przekraczać 15 latorośli na mater bieżący szpaleru.
Wzajemną zależność wysokości ściany liści i rozstawu rzędów opisuje proporcja:

Zależność wysokości ściany liści i rozstawu rzędów winorośli.

Dzięki utrzymaniu odpowiedniej proporcji promienie słoneczne będą docierały do strefy gron również wczesnym przedpołudniem, późnym popołudniem i jesienią.

Rozstaw rzędów musi być także dopasowany do maszyn, które posiadamy lub chcemy w przyszłości używać przy uprawie winorośli. Dotyczy to również przestrzeni między skrajnym rzędem i granicą działki. Gdy planujemy wykorzystanie maszyn (nawet, jeśli jest to tylko kosiarka), to pamiętajmy o pozostawieniu odpowiedniej przestrzeni na końcach rzędów. Umożliwi nam ona zawracanie i swobodną zmianę rzędu.
Przy wykorzystaniu maszyn rolniczych minimalny rozstaw rzędów określamy następująco:

Określenie rozstawu rzędów winorośli.

W zależności od przyjętego rozstawu rzędów uprawę określamy jako:

  • wąską (rozstaw rzędów poniżej 1,8 m)
  • normalną (rozstaw rzędów około 1,8 m do 2,5 m)
  • szeroką (rozstaw rzędów około 3 m i więcej)

Rozplanowując winnicę, nie zapomnijmy też o przejściach między rzędami, szczególnie wtedy, gdy rzędy są bardzo długie. Ułatwią one późniejsze poruszanie się po winnicy.

Dobór rozstawów krzewów w rzędzie

Kolejnym parametrem decydującym o gęstości nasadzeń jest rozstaw między krzewami w rzędzie. W zależności od przyjętej formy uprawy, rozstawu rzędów i rozstawu między krzewami, winnice mogą mieć gęstości nasadzeń od 1.500 do 10.000 krzewów na hektar.

Im większa gęstość nasadzeń, tym mniej światła słonecznego dotrze do winorośli, tym gorsza będzie przewiewność winnicy i tym mniej miejsca będą miały krzewy na rozwój systemu korzeniowego.

Jak już wiemy z artykułu Wybór odmian winorośli, poszczególne odmiany charakteryzują się różnym wigorem. To od niego ostatecznie powinniśmy uzależnić planowaną gęstość nasadzeń danej odmiany. Dlatego, podczas gdy rozstaw rzędów przyjmujemy z reguły jednolity dla całej winnicy (z uwagi na maszyny i nasłonecznienie), to gęstość nasadzeń dla poszczególnych odmian będziemy regulowali parametrem rozstawu nasadzeń w rzędzie. 

Typowe rozstawy krzewów leżą w zakresie 0,8 do 1,4 m. Typowy rozstaw dla formy jednoramiennej to 1 m. Jeśli planujesz uprawę w formie dwuramiennej, wtedy rozstaw krzewów powinien wynosić co najmniej 1,20 m.

Sadzonki winorośli

Teraz gdy już wybrałeś odmiany winorośli i rozplanowałeś nasadzenia, możesz określić ilość i rodzaj sadzonek do zamówienia. 

Na tym kończę cykl artykułów dotyczących przygotowań do założenia winnicy. Jeśli chcesz, podziel się w komentarzu swoimi uwagami. Pomogą mi one w przyszłości lepiej dopasować treści do Twoich potrzeb.

Życzę sukcesów w przygotowaniach do założenia winnicy i zapraszam do kolejnego spotkania na łamach winogrodnik.pl

Winogrodnik na winnicy

Wybór miejsca pod winnicę

Jak wybrać miejsce pod winnicę? Nasłonecznienie, ukształtowanie terenu, woda i gleba, to podstawowe czynniki rozstrzygające o powodzeniu lub porażce w uprawie winorośli.

Prezentacja laski Egnera do poboru próbek gleby

Badania gleby

Badania gleby pomogą nam w przyszłości zadbać optymalnie o zdrowie winorośli. Jak przygotować próbki gleby do badania, co badać, gdzie i ile to kosztuje?

Badanie w laboratorium

Interpretacja badań gleby

Gdy już mamy wyniki badań gleby, trzeba je odpowiednio zinterpretować. Jakie jest zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze i co to jest przyswajalność?

Ręczne rozsypywanie nawozów

Przygotowanie gleby

Wiemy już jakich substancji odżywczych i w jakiej ilości brakuje glebie pod naszą winnicę. Jak przygotować glebę? Jak i kiedy przeprowadzić nawożenie i czym nawozić?

Dojrzałe winogrona odmiany Regent

Wybór odmian winorośli

Jakie odmiany wybrać do uprawy? Co to jest podkładka i jak ją dobrać? Gdzie i kiedy zamawiać sadzonki? Oto pytania, na które powinniśmy odpowiedzieć sobie najlepiej zaraz po badaniu gleby.

Artykuł Rozplanowanie winnicy pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]> Wybór odmian winorośli https://winogrodnik.pl/wybor-odmian/ Thu, 03 Oct 2024 08:26:32 +0000 https://winogrodnik.pl/?p=4413 Jakie odmiany wybrać do uprawy? Co to jest podkładka i jak ją dobrać? Gdzie i kiedy zamawiać sadzonki? Oto pytania, na które powinniśmy odpowiedzieć sobie najlepiej zaraz po badaniu gleby.

Artykuł Wybór odmian winorośli pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]>

Wybór odmian winorośli

Jakie odmiany winorośli posadzić? Odpowiedź na to pytanie być może znałeś już na długo przed rozpoczęciem prac przy zakładaniu winnicy. Pewnie każdy, kto lubi wino, ma swoje ulubione odmiany. Być może to je chciałbyś uprawiać. Czy jednak sprawdzą się one w naszym klimacie?

Z tego artykułu dowiesz się:

Popularne odmiany winorośli w Polsce i w regionie

W poniższym zestawieniu znajdziesz najczęściej sadzone odmiany winiarskie w Polsce i w krajach naszego regionu. Białe tło oznacza odmiany białe (a właściwie zielono-żółte, bądź różowe), tło niebieskie – odmiany czerwone (a właściwie niebieskie).  Wygrubione zostały odmiany hybrydowe. 

Odmiany winorośli o największym obszarze uprawy w Polsce, Niemczech, Austrii i Czechach.

Możemy zauważyć, że we wszystkich krajach naszego regionu przeważa uprawa odmian białych. W wypadku odmian uprawianych w Polsce warto zwrócić uwagę na przewagę odmian hybrydowych nad odmianami winorośli właściwej. Może to wynikać z obawy winiarzy przed uprawą bardziej podatnych na choroby odmian Vitis vinifera, zwłaszcza gdy warunki do uprawy winorośli nie są optymalne. Niewątpliwie odmiany hybrydowe są łatwiejsze w uprawie, lecz czy możemy uzyskać z nich wino wysokiej jakości?

Cechy charakterystyczne popularnych odmian winorośli

Wybierając odmianę dobrze, gdy najpierw spojrzymy na jej charakterystyczne cechy i potrzeby, a następnie porównamy je z warunkami, które oferuje nasza parcela.

  • Pękanie pąków: Jeśli w miejscu, w którym zakładamy winnicę, możemy spodziewać się wiosennych przymrozków, to może lepiej wybrać odmiany, których pąki pękają później.
  • Wigor (latorośl i pasierby): Silny wzrost, zarówno latorośli, jak i pasierbów, jest cechą charakterystyczną niektórych odmian. Takie odmiany wymagają regulacji wzrostu, czyli będziemy mieli przy nich więcej pracy.
  • Czas kwitnienia i podatność na zamieranie kwiatów: Warunki pogodowe podczas kwitnienia, zwłaszcza chłód, deszcze i silne wiatry, mogą wydłużać okres kwitnienia i mieć wpływ na zamieranie części kwiatów. Niektóre odmiany są bardziej podatne na zamieranie kwiatów, niż inne.
  • Wielkość i zwartość gron: Zwłaszcza zwarte grona narażone są na choroby grzybowe, gdyż w ich nieprzewiewnym wnętrzu może utrzymywać się wilgoć, tworząc odpowiednie warunki do rozwoju grzybów. Zamknięte, zwarte grona utrudniają, bądź uniemożliwiają przenikanie do ich wnętrza środków ochrony roślin. Dlatego w uprawie preferujemy odmiany o rozluźnionych gronach.
  • Pora dojrzewania: Zwłaszcza w obrzeżnej strefie uprawy winorośli, do której należy Polska, pora dojrzewania gron ma szczególne znaczenie przy wyborze odmian. Z owoców, które nie zdążą dojrzeć, nie zrobimy jakościowego wina.
  • Wielkość jagód: Podczas gdy miąższ jagód zawiera głównie wodę, cukry i kwasy, to w skórkach znajdują się substancje odpowiedzialne za barwę i aromaty wina. Dlatego im mniejsza jest jagoda, a tym samym większy stosunek powierzchni skórki do objętości jagody, tym wino z danej odmiany będzie miało bardziej intensywną barwę i aromaty. Dlatego grona winorośli uprawnej posiadają najczęściej mniejsze jagody od odmian deserowych, a wśród klonów jednej odmiany preferowane są te o mniejszych jagodach.
  • Podatność na choroby: Do podstawowych, najczęściej występujących chorób winorośli zalicza się choroby grzybowe, a w szczególności mączniaka rzekomego, mączniaka prawdziwego i szarą pleśń. Dlatego przy wyborze odmiany dobrze zwrócić uwagę na jej podatność na te właśnie choroby. Mniejsza podatność oznacza mniej oprysków i więcej czasu na cieszenie się zdrową winnicą.
  • Parametry zbioru (cukier, kwasowość, plenność): Poszczególne odmiany osiągają przy dojrzałości typowe dla siebie cukry i kwasowość. Częściowo możemy na nie wpływać poprzez zabiegi na winnicy i regulację plonu. Zwłaszcza plenne odmiany, które dojrzewają późno, mogą dla uzyskania dojrzałości wymagać regulacji. 
  • Wymagania co do gleby i stanowiska: Prócz cech odmiany, przy wyborze powinniśmy kierować się również istniejącymi na naszej parceli warunkami. Różne odmiany preferują różne rodzaje gleby i różne stanowiska. Odmiany są jednak na tyle różnorodne, że na pewno znajdziemy coś odpowiedniego do warunków naszego siedliska.
Zestawienie cech charakterystycznych podstawowych odmian winorośli i warunków ich uprawy.

Myślisz o posadzeniu winorośli spoza listy popularnych odmian? W takim wypadku chciałbym polecić Ci niemiecką publikację Beschreibende Sortenliste Reben. Znajdziesz w niej charakterystykę 119 odmian winiarskich. To na tym źródle się głównie oparłem. 

A jeśli chcesz spojrzeć jeszcze szerzej na temat wyboru odmian, to może znajdziesz swoją winorośl wśród 1368 odmian opisanych przez Jancis Robinson, Julię Harding i José Vouillamoz w dziele Wine Grapes. Dzieło to zawiera również charakterystykę typowych win odmianowych. Dla tych najpopularniejszych odmian z naszego regionu wygląda ona następująco:

Zestawienie podstawowych odmian winorośli i charakterystyki produkowanych z nich win.

Ze względu na wielkość tabeli i ich utrudnioną czytelność, możesz je ściągnąć tutaj w formacie pdf.

Klony

Gdy wybrałeś już odmianę/odmiany do nasadzenia i odwiedziłeś strony szkółek winorośli, pewnie zauważyłeś, że w ich ofercie proponowane są różne klony tej samej odmiany.

Klon, to modyfikacja jednej i tej samej odmiany powstała zazwyczaj samoczynnie przez adaptację odmiany do warunków środowiska. Wyselekcjonowane i rozmnożone następnie przez człowieka mogą się od siebie bardzo różnić. Przykładowe różnice to barwa jagód, ich wielkość, a nawet aromaty owoców. Może wiesz, że Pinot Noir, Pinot Gris, Pinot Blanc i Pinot Meunier, to tak naprawdę klony jednej odmiany. W tym wypadku różnice są tak wyraźne, że te klony traktowane są dziś jako odrębne odmiany.

Zwłaszcza wśród sadzonych na całym świecie odmian możesz znaleźć nawet kilkadziesiąt różnych klonów. Zapoznaj się z ich specyfiką przed dokonaniem wyboru.

Niektóre szkółki winorośli mogą mieć w swojej ofercie mieszanki (selekcje) kilku klonów. Pozwala to na pewną biodywersyfikację przy nasadzeniach, co wpływa na większą odporność nasadzeń na takiej parceli na wpływ środowiska i choroby.

Podkładki

Profesjonalne sadzonki do uprawy winorośli składają się z dwóch zrośniętych ze sobą części: odmiany uprawnej, szlachetnej (czyli winorośli właściwej lub hybrydy) i podkładki.

Podkładka stanowi tę część rośliny, która znajduje się w glebie i jest odpowiedzialna za pobieranie z niej substancji odżywczych. Podczas gdy odmianę szlachetną wybieramy głównie pod kątem uwarunkowań klimatycznych i walorów smakowych owoców, to przy wyborze podkładki kierujemy się przede wszystkim warunkami glebowymi. Dzięki podkładce możemy też wpłynąć na wigor odmiany uprawnej. Należy jednak pamiętać o tym, że niektóre podkładki mogą być niekompatybilne z pewnymi odmianami. Dlatego ostatecznie skonsultujmy nasze wybory z fachowcami ze szkółki.

Uprawa winorośli na podkładkach pojawiła się w winiarstwie pod koniec XIX w. i związana była wcześniejszym pojawieniem się na winnicach szkód, które wyrządziła mszyca filoksera winiec. 

Podkładki wyselekcjonowane zostały z odpornych na filokserę gatunków amerykańskich oraz różnych innych krzyżówek winorośli o pożądanych cechach. W selekcji dużą rolę odgrywała możliwość uprawy na glebach wapiennych, gdyż takie właśnie gleby najczęściej wykorzystywane były do uprawy winorośli. Oryginalne odmiany amerykańskie nie preferowały natomiast tego typu gleb.

Paszport sadzonek winorośli

Do sadzonek winorośli dołączany jest tzw. paszport. Możesz z niego odczytać odmianę, jej klon oraz podkładkę i jej klon. Są tu również dane producenta zaszyfrowane w postaci numeru ewidencyjnego szkółki.

Przy hodowli podkładek zaczęto uwzględniać takie czynniki, jak adaptację podkładek do różnych warunków siedliskowych, tolerancję na niedobór składników pokarmowych, tolerancję na patogeny zakażające gleby, odporność na różne szkodniki glebowe, odporność na żerowanie nicieni, wpływ na żywotność, produktywność i jakość jagód. (Mazurek J., Chohura P. Nawożenie winorośli, 2023)

Zalety i wady stosowania podkładek w uprawie winorośli.

Niestety do tej pory nie udało się stworzyć idealnej podkładki, która spełniałaby wszystkie pokładane w niej oczekiwania. Dlatego przy wyborze podkładek powinniśmy kierować się tymi parametrami, które w naszym wypadku są najistotniejsze.

Przy wyborze odpowiedniej podkładki pomogą nam następujące parametry określane dla podkładek:

  • Wigor: Kwestię doboru podkładki pod kątem jej wigoru należy rozpatrywać z różnych stron. Do gleb urodzajnych, głębokich wybierzemy podkładkę o słabszym wigorze, a z kolei do gleb ubogich, piaszczystych – o silniejszym.
    Do gleb mających skłonność do zagęszczenia dobierzemy podkładkę o silniejszym wigorze, gdyż gęste gleby utrudniają rozwój korzeni.
    Gdy planujemy gęste nasadzenia, wybierzemy podkładkę o mniejszym wigorze, niż gdy planujemy większe odstępy między roślinami.
    Do odmian uprawnych o mniejszym wigorze dobierzemy podkładkę o większym wigorze. 
  • Tolerancja na suszę: Dobra tolerancja na suszę odgrywa szczególną rolę w wypadku gleb lekkich, płytkich, z dużym udziałem kamieni. Również zmiany klimatu i występujące w okresie wegetacyjnym susze skłaniają do wyboru podkładek dobrze znoszących przesuszenie. 
  • Wrażliwość na zalegającą wodę: Winorośl źle znosi trwałe zalanie korzeni wodą. Zwłaszcza na terenach o wysokim poziomie wód gruntowych, ich stan na wiosnę może być na tyle wysoki, że znajdą się w nim korzenie winorośli. Dla takich terenów dobrze wybrać podkładkę w większym stopniu tolerującą zalanie korzeni wodą.
  • Dojrzewanie: Część podkładek ma wpływ na przyspieszenie, bądź opóźnienie dojrzewania. Nie są to wprawdzie duże przesunięcia, jednak w dobie zmian klimatycznych, w miejscach, gdzie do tej pory uprawiana była winorośl, opóźnienie dojrzewania może oznaczać lepsze parametry owoców i wina.
  • Tolerancja podkładki na wapno: Jeśli winnicę zakładasz na glebach wapiennych, to ten parametr będzie miał zdecydowane znaczenie przy doborze podkładki. Stopień tolerancji podkładki na wapno jest opisywany za pomocą różnych parametrów. Jako łączną zawartość wapna określa się % zawartości CaCO3 w glebie. Z kolei % aktywnego wapna, to procentowy udział cząstek wapna mniejszych od 0,002 mm, czyli tych, które aktywnie uczestniczą w poborze substancji przez roślinę. Wysoki udział wapnia w glebie może powodować zaburzenie w przyswajalności żelaza (chloroza). Dlatego również indeks chlorozy jest często podawany przy opisie podkładek.
Zestawienie charakterystycznych cech popularnych podkładek winorośli.
Preferencje dotyczące gleby, stanowiska i odmian przy doborze podkładek.

Ze względu na wielkość tabeli i ich utrudnioną czytelność, możesz je ściągnąć tutaj w formacie pdf.

Zamówienie sadzonek

Określiłeś już odmiany/klony winorośli, wybrałeś odpowiednie do gruntu podkładki. Czas zatem rozejrzeć się za szkółką, która może dostarczyć Ci odpowiedni materiał.

Przy większych nasadzeniach możesz skorzystać z kompleksowej obsługi firm oferujących zakładanie winnicy. Przez takie firmy zamówisz również sadzonki. Jeśli nie obsadzasz jednak hektarów, to sam zwróć się do szkółki winorośli.

Niezależnie od przyjętej drogi, by zakupić takie sadzonki, jakie zaplanowałeś, należy składać zamówienie ze znacznym wyprzedzeniem. Związane to jest z procesem produkcji sadzonek. Po zaszczepieniu odmiany właściwej na podkładce (ma to miejsce w miesiącach zimowych), wytworzeniu się kalusa w miejscu zrostu (na wiosnę), sadzonka jest wysadzana na sezon do gruntu. Na jesień jest z niego wykopywana i przechowywana do kolejnej wiosny w chłodni. Dlatego do zamówienia sadzonek powinieneś przystąpić na około półtora roku przed planowanym wiosennym wysadzaniem.

Oczywiście, jeśli myślisz o nasadzeniu kilku, kilkunastu, czy kilkudziesięciu sadzonek, to szanse, by otrzymać je w krótszym terminie, są znacznie większe.

Ja moje sadzonki zamawiałem z niemieckich szkółek i mogę je śmiało polecać. Jeśli więc potrzebujesz wskazówek, to daj mi znać.

A skoro określiłeś już, o jakie sadzonki Ci chodzi, to pozostaje jeszcze pytanie, ile ich potrzebujesz? Odpowiedź na nie przyjdzie Ci z łatwością po przeczytaniu artykułu Rozplanowanie winnicy.

Winogrodnik na winnicy

Wybór miejsca pod winnicę

Jak wybrać miejsce pod winnicę? Nasłonecznienie, ukształtowanie terenu, woda i gleba, to podstawowe czynniki rozstrzygające o powodzeniu lub porażce w uprawie winorośli.

Prezentacja laski Egnera do poboru próbek gleby

Badania gleby

Badania gleby pomogą nam w przyszłości zadbać optymalnie o zdrowie winorośli. Jak przygotować próbki gleby do badania, co badać, gdzie i ile to kosztuje?

Badanie w laboratorium

Interpretacja badań gleby

Gdy już mamy wyniki badań gleby, trzeba je odpowiednio zinterpretować. Jakie jest zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze i co to jest przyswajalność?

Ręczne rozsypywanie nawozów

Przygotowanie gleby

Wiemy już jakich substancji odżywczych i w jakiej ilości brakuje glebie pod naszą winnicę. Jak przygotować glebę? Jak i kiedy przeprowadzić nawożenie i czym nawozić?

Wytyczanie winnicy

Rozplanowanie winnicy

Gdy wybraliśmy już odmiany, powinniśmy zastanowić się, jak rozplanować winnicę. Jaką formę uprawy wybrać? Jak ukierunkować rzędy? Jaki wybrać rozstaw między sadzonkami i między rzędami?

Artykuł Wybór odmian winorośli pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]> Przygotowanie gleby https://winogrodnik.pl/przygotowanie-gleby/ Thu, 19 Sep 2024 14:35:11 +0000 https://winogrodnik.pl/?p=3059 Wiemy już jakich substancji odżywczych i w jakiej ilości brakuje glebie pod naszą winnicę. Jak przygotować glebę? Jak i kiedy przeprowadzić nawożenie i czym nawozić?

Artykuł Przygotowanie gleby pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]>

Przygotowanie gleby przed założeniem winnicy

Z tego artykułu dowiesz się:

Przygotowanie gleby pod winnicę może być czasochłonne. Niektóre zabiegi wymagają mieszania gleby i silnie ingerują w jej strukturę. Ponieważ pewnych zabiegów nie można łączyć, z pracami powinniśmy zacząć przynajmniej na rok przed nasadzeniami.

W tym artykule znajdziesz podstawowe prace związane z przygotowaniem gruntu pod winnicę. Rozpoczynamy od odchwaszczania, przechodząc następnie do korekty pH i nawożenia.

Odchwaszczanie

Przed założeniem winnicy będziemy chcieli pozbyć się chwastów. Prowadzenie winnicy w pierwszych latach w ugorze wyeliminuje konkurencję innych roślin. Zapewni też sadzonkom winorośli lepszy dostęp do światła, a dzięki przewiewności lepiej osuszane będą liście, co ograniczy rozwój chorób grzybowych.

Chwasty możemy podzielić na jednoroczne i wieloletnie. Rozwój tych jednorocznych można znacząco ograniczyć przez wielokrotną płytką obróbkę gleby po wschodach chwastów (np. poprzez kultywatorowanie). Zabieg powtarzamy co 2-3 tygodnie.

Większy problem stanowią chwasty wieloletnie, takie jak perz właściwy, powój polny, ostrożeń polny i skrzyp polny. W sposób ekologiczny można je usuwać metodami mechanicznymi. Zabiegi polegają na rozluźnieniu gleby i usunięciu rozłogów lub na rozdrabnianiu kłączy i przeoraniu głębokim (30cm), bądź kilkakrotnym przeoraniu płytszym (20-25 cm) w okresie, gdy chwasty zaczną odrastać. Te metody działają jednak w ograniczonym stopniu na chwasty o głębokim systemie korzeniowym.

Najbardziej skuteczne jest zwalczanie chemiczne przy użyciu herbicydów systemicznych. Dopuszczone do stosowania środki znajdziesz w Programie Ochrony Winorośli Uprawnianej w Polu.

Przygotowanie terenu

Celem mechanicznej obróbki gleby jest umożliwienie winoroślom rozwoju korzeni na większej głębokości. Lepiej rozwinięty układ korzeniowy, to tym samym lepszy dostęp do wody i składników odżywczych. Dlatego przed założeniem winnicy rozluźniamy wierzchnią warstwę gleby, a czasem nawet wchodzimy głębiej, odwracając i mieszając profil glebowy,

Zabiegi mechaniczne są najczęściej bezpośrednio połączone z nawożeniem winnicy. Na etapie przygotowania gleby pod winnicę mamy możliwość uzupełnienia niezbędnych substancji odżywczych w warstwie głębokiej, w której później znajdować się będą korzenie winorośli. W ten sposób możemy zapobiec późniejszym niedoborom i zaburzeniom fizjologicznym bez narażania roślin na uszkodzenia. Poprzez głęboką uprawę możemy dotrzeć do dolnych warstw gleby, wymieszać je z warstwą wierzchnią i lepiej rozprowadzić nawozy. Głęboka uprawa prowadzi jednak do silnych zaburzeń w rozwoju mikroorganizmów oraz zakłóca procesy mineralizacji i próchnicowania. Dlatego nie stosujemy jej przy glebach lekkich, suchych, o słabej strukturze, o niskiej zawartości próchnicy. Tu wskazane jest spulchnianie wierzchniej warstwy wraz z wymieszaniem z nawozami organicznymi. Głęboka uprawa może być jednak wskazana w wypadku gleb ciężkich o nieprzepuszczalnym podłożu. Takie nieprzepuszczalne warstwy powinny zostać przed sadzeniem rozluźnione i odwrócone. Przy głębokiej uprawie nie stosujemy nawozów organicznych ani nawozów zielonych. Te nawozy powinny być rozprowadzane wyłącznie w warstwie wierzchniej gleby.

Korekta pH (nawozy wapniowe i magnezowe)

Kolejnym działaniem może okazać się korekta pH, czyli regulacja odczynu gleby.

Jeżeli badanie wykaże wartości pH niższe od zalecanych (zobacz Poziomy zawartości substancji odżywczych w glebie), wtedy konieczne okazać się może wapnowanie gleby. Szczególnie przy glebach ciężkich wapnowanie wpływa również pozytywnie na strukturę gleby i mikroorganizmy. Wapnowanie przeprowadzamy w ilości zgodnej z zaleceniami nawozowymi laboratorium. 

Z badań gleby dla próbek z różnej głębokości może wynikać, że korekta pH wymagana jest tylko dla warstw wierzchnich gleby. W naszym klimacie związane to być może z przewagą opadów nad parowaniem. Powoduje to wymywanie zasadowych kationów do głębszych warstw gleby. Do zakwaszania gleb przyczynia się również stosowanie niektórych nawozów mineralnych. Dlatego z założenia wapnowanie przeprowadzamy dla warstwy ornej ok. 20 cm. Dla takiej głębokości (18-23 cm) przygotowane są również zalecenia nawozowe. Jeśli głębokość uprawy nie będzie większa niż 17 cm, należy obniżyć zalecaną dawkę (do 80%), a przy większej głębokości odpowiednio podwyższyć (24-29 cm x 1,5, >30 cm x 1,8).

Wyliczona dawka CaO nie oznacza jednak, że możemy ją wprowadzić jednorazowo do gleby. Zastosowanie zbyt wysokich dawek może skutkować silnymi zaburzeniami w funkcjonowaniu organizmów, a w wypadku gleb lekkich częściowym utlenieniem próchnicy. Dlatego, w zależności od ciężkości gleby, nie należy przekraczać następujących jednorazowych dawek:

Maksymalne jednorazowe dawki nawozów wapniowych.

Do tego między kolejnymi wapniowaniami należy stosować przerwy od 3 do 6 miesięcy. Czasem przy silnie kwaśnych, lekkich glebach może to oznaczać, że na przygotowanie gleby pod winnicę potrzebne nam będą nawet 2 lata. 

Ważne jest też utrzymanie odstępu czasowego między ostatnim wapnowaniem i nawożeniem. Minimalna przerwa między wapnowaniem a nawożeniem obornikiem powinna wynosić 3 miesiące, gdyż w połączeniu z obornikiem wapno prowadzi do uwalniania się amoniaku do atmosfery i straty tego cennego składnika nawozowego. W połączeniu z nawozami organicznymi dochodzi do strat azotu i utleniania substancji organicznej. Wapnowania nie należy też łączyć z mineralnymi nawozami zawierającymi fosfor, gdyż w tym wypadku tworzy się fosforan wapnia, który jest silnie związany oraz z nawozami azotowymi zawierającymi amon (straty azotu).

Szybkość i stopień reakcji pomiędzy glebą i nawozem wapniowym zależy od stopnia wymieszania nawozu z glebą, wilgotności gleby, jej właściwości buforowych, rodzaju nawozu i jego rozdrobnienia. Nie należy wysiewać nawozu wapniowego na bardzo wilgotną glebę, gdyż jakikolwiek zabieg uprawowy w takich warunkach grozi zniszczeniem struktury gleby. 

Przy wyborze nawozu należy kierować się klasą gleby i jakością nawozu. Szybko działające wapno palone, zwłaszcza w większych ilościach, jest nieodpowiednie dla gleb lekkich. Drobno zmielone nawozy działają lepiej niż grubo mielone. Granulaty ułatwiają wprawdzie równomierne rozprowadzenie, ale nie działają tak skutecznie. Ostatecznie przy porównaniu cen nawozów należy uwzględnić procentową zawartość CaO oraz reaktywność nawozu. Nie zawsze najtańszy nawóz będzie najkorzystniejszy. 

O tym, czy stosować nawozy wapniowe, czy wapniowo-magnezowe decyduje poziom magnezu w glebie. Jeśli poziom magnezu nie jest wystarczający, to korzystając z nawozów wapniowo-magnezowych możemy stosunkowo tanio uzupełnić skład gleby o ten składnik odżywczy. Jeśli natomiast zależy nam głównie na dostarczeniu magnezu, możemy zastosować preparaty oparte na tlenku lub węglanie magnezu.

Odkwaszanie przed założeniem winnicy powinno zlikwidować zakwaszenie gleby na okres od 3 do 4 lat.

Podstawowe nawozy wapniowe, wapniowo-magnezowe i magnezowe.

Stosunkowo rzadko może zaistnieć potrzeba obniżenie wartości pH gleby, czyli zakwaszenia. Stosujemy wtedy nawożenie mączką granitową, siarczanem żelaza lub kwaśną próchnicą (z przemielonego drewna iglastego).

Nawożenie potasem, fosforem i magnezem

Nawożenie potasem, fosforem oraz ewentualnie mikroelementami można przeprowadzić dopiero po skutecznym odkwaszeniu gleby. Nawożenie magnezem w całości lub częściowo wykonujemy już podczas odkwaszania stosując preparaty zawierające magnez. Nawożenie azotem jest przy zakładaniu winnicy zazwyczaj zbędne, gdyż w wyniku obróbki gleby mineralizowana jest w glebie wysoka ilość azotu.

Nawożenie gleby przed założeniem winnicy wykonujemy równomiernie dla całej parceli, dla której na podstawie badań określiliśmy zalecenia nawozowe dla potasu i fosforu oraz magnezu. Później, gdy winnica będzie już obsadzona, nawozić możemy tylko w rzędach winorośli. Nie ma bowiem większego sensu nawożenie gleby w strefie, której nie przerosły jeszcze korzenie. Zakładając winnicę będziemy chcieli poprzez nawożenie zoptymalizować skład substancji odżywczych w glebie. Gdy winnica zacznie rodzić, wtedy przez nawożenie będziemy wyrównywać ubytki substancji odżywczych. W takiej sytuacji posłużymy się poniższą tabelą. Znajdziemy w niej też wartość 12 g K2O /m2 (bądź 120 kg  K2O /ha), czyli wartość podaną w zaleceniach nawozowych Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej dla naszej winnicy (poziom A, warstwa orna i podorna).

Zalecenia nawozowe dla fosforu i potasu w celu uzupełnienia rocznych ubytków owocującej winnicy.

Nawożenie przeprowadzamy przy użyciu nawozów organicznych i/lub mineralnych. Wszystkie nawozy mineralne powinno się mieszać z glebą. Dotyczy to bezwzględnie fosforu, gdyż jego jony bardzo powoli przemieszczają się w glebie. Przed sadzeniem winnicy mamy możliwość wprowadzenia nawozów mineralnych również do warstwy podornej gleby (30-60 cm), o ile na taką potrzebę wskazują wyniki badań.

Substancje odżywcze w nawozach organicznych występują najczęściej w formie związanej i są dostępne dla roślin dopiero z czasem, po ich mineralizacji. Substancje odżywcze występujące w nawozach organicznych należy odpowiednio uwzględnić ilościowo przy równoczesnym stosowaniu nawozów mineralnych. Nawożenie organiczne przeprowadzamy tylko w warstwie ornej gleby (0-30 cm).

Poniżej przedstawiam podstawowe nawozy używane do uzupełnienia potasu, fosforu i magnezu w glebie. Pomijam jednak mieszanki nawozowe, które ze względu na różnorodność składu są trudne do dopasowania do faktycznych potrzeb nawozowych. Są one jednak najwygodniejsze w zastosowaniu, ponieważ w jednym zabiegu aplikujemy wiele składników, bez obawy o wystąpienie niepożądanych reakcji między nimi.

Potasowe nawozy mineralne

Zapotrzebowanie winorośli na potas (K) jest bardzo wysokie. Dawki K2O mogą wynosić ponad 600 kg/ha. Dlatego bardzo istotne jest, by przed założeniem winnicy zawartość potasu w glebie doprowadzić do optimum. Należy przy tym pamiętać o utrzymaniu na odpowiednim poziomie stosunku wagowego K:Mg. 

Nawożenie potasowe na glebach średnich i ciężkich można przeprowadzić jesienią przed wiosennym sadzeniem winnicy. W wypadku gleb lekkich i stoków z nawożeniem lepiej poczekać do wiosny, gdyż istnieje ryzyko wypłukiwania tego składnika.

Potas stosowany jest w nawozach w licznych postaciach, lecz najlepiej wybrać jego źródło w postaci siarczanu potasu. Jest on preferowany z uwagi na korzystną rolę w gromadzeniu cukrów i składników organoleptycznych decydujących o jakości wina. Ogranicza też tworzenie się kwasu winowego. Stosowanie soli potasowej może powodować zasolenie gleby, a tiosiarczanu potasu – jej zakwaszenie. Dobrym rozwiązaniem może być zastosowanie nawozu potasowo-magnezowego, gdy prócz potasu chcemy uzupełnić również niedobory magnezu. Przy stosowaniu saletry potasowej należy uwzględnić również zawartość azotu. Zastosowanie płynnego węglanu potasu może być korzystne na glebach kwaśnych, gdyż posiada on silnie zasadowy odczyn.

Podstawowe nawozy potasowe.

Fosforowe nawozy mineralne

W Polsce fosfor występuje w glebie zazwyczaj w ilości odpowiedniej dla uprawy winorośli. Równocześnie sama winorośl wykazuje niewielkie zapotrzebowanie na fosfor w stosunku do innych makroelementów. Ewentualne niedobory najlepiej zazwyczaj uzupełnić stosując nawożenie organiczne w postaci obornika lub kompostu, gdyż konieczne dawki fosforu są zazwyczaj niewielkie. Wykonując nawożenie fosforowe przed nasadzeniem winnicy, należy zadbać o to, by nawóz był dobrze wymieszany z glebą. Fosfor jest bowiem słabo mobilny i dostępny dla roślin tylko wtedy, gdy znajduje się bezpośrednio w sąsiedztwie korzeni.

Nawożenie fosforem można wykonać jesienią, przed sadzeniem winnicy lub na wiosnę. Nawożąc na wiosnę, można skorzystać z nawozów zawierających azot.

Do nawożenia przed sadzeniem winnicy można stosować Superfosfat, fosforany (przy glebach zasadowych) albo nawozy wieloskładnikowe z fosforem. W uprawie ekologicznej stosuje się fosforyty.

Podstawowe nawozy fosforowe.

Magnezowe nawozy mineralne

W Polsce większość gleb jest uboga w magnez i często możemy się spotkać z objawami jego niedoboru. Magnez jest bowiem bardzo ważnym makroelementem pełniącym szereg funkcji fizjologicznych w roślinie. Szczególnie gleby lekkie są predysponowane do występowania niedoborów tego makroelementu. Z drugiej strony zapotrzebowanie winorośli na magnez nie jest bardzo wysokie.

Podobnie jak wapń, magnez jest umiarkowanie podatny na wymywanie, stąd często większe jego ilości mogą wystąpić w głębszych warstwach gleby, niż w warstwach wierzchnich. 

Najbardziej ekonomiczną formą uzupełniania niedoborów magnezu jest wspomniane wyżej stosowanie wapna magnezowego przy odkwaszaniu gleby. Gdy pH gleby jest właściwe, można stosować szybko działające nawozy magnezowe np. kizeryt. Wtedy najlepiej wykonać nawożenie wczesną wiosną, przed sadzeniem winnicy, co ograniczy wymywanie magnezu. Przygotowując glebę pod winnicę, możemy stosować dawki zgodne z zaleceniami nawozowymi przed założeniem winnicy. W wypadku bardzo wysokich niedoborów zalecane jest rozłożenie dawki nawozu na dwa nawożenia (jesienne i wiosenne).

Gdy winnica rodzi owoce, wtedy uzupełniamy ubytki magnezu, stosując poniższą tabelę:

Zalecenia nawozowe MgO w celu uzupełnienia niedoborów owocującej winnicy.

Oto podstawowe nawozy magnezowe (z wyłączeniem podanych wcześniej nawozów wapniowo-magnezowych):

Podstawowe nawozy magnezowe.

Nawożenie mikroelementami

Choć rośliny potrzebują ich w niewielkich ilościach, to niedobór któregoś z mikroelementów może ograniczyć plonowanie. Z kolei nadmiar mikroelementów w glebie może być toksyczny dla roślin. Dlatego przy nawożeniu mikroelementami należy być bardo ostrożnym i koniecznie poprzedzić je analizą gleby. Nawozić należy tylko wtedy, gdy zawartość mikroelementów w glebie będzie na poziomie niskim (A).

Nawożenie doglebowe jest skutecznym sposobem uzupełnienia niedoborów mikroelementów pod warunkiem, że gleba posiada odpowiednie pH i strukturę. Prawidłową strukturę można uzyskać dzięki odpowiedniej uprawie i nawożeniu organicznemu, a regulację pH dzięki odkwaszaniu. W glebach zasadowych istnieje możliwość dostarczenia mikroelementów metalicznych (Fe, Zn, Mn, Cu) w formie chelatów, które chronią metale przed uwstecznianiem w niekorzystnym środowisku.

Przy konieczności nawożenia dla uzyskania optymalnego poziomu mikroelementów w glebie niewątpliwym problemem okazuje się równomierne rozprowadzenie tak niewielkich ilości nawozów. 

Zasady mieszania nawozów

Choć najwygodniejszym rozwiązaniem jest stosowanie mieszanek nawozowych, to jednak często trudno jest znaleźć mieszankę o składzie dostosowanym do potrzeb nawozowych gleby. Gdy chcemy wymieszać ze sobą 2 lub 3 nawozy, by oszczędzić czas i koszty, musimy pamiętać o tym, że nie zawsze jest to możliwe. Nie wszystkie nawozy można bowiem ze sobą mieszać, gdyż przy mieszaniu mogą wystąpić nieporządane reakcje chemiczne i fizyczne.

Nie należy mieszać:

  • nawozów zawierających grupę NH4+  z nawozami o odczynie alkalicznym (straty azotu)
  • nawozów zawierających anion NO3– z superfosfatami (rozkład azotanów do tlenków)
  • superfosfatu z nawozami zawierającymi wapń (uwstecznienie fosforu, uwolnienie wody)
  • nawozów posiadających właściwości higroskopijne (w czasie mieszania chłoną wilgoć z powietrza i stają się maziste)
  • siarczanu amonu (lub mocznik) z superfosfatem (silne zbrylenie)
  • mocznika z salertą amonową (właściwości wybuchowe)
  • nawozów pylistych z granulowanymi (pogarsza właściwości wysiewne)

Jak zadbać o próchnicę?

Próchnica powstaje z czasem z substancji organicznych. To dzięki próchnicy gleba w znaczący sposób poprawia swoje właściwości fizyczne, chemiczne i biologiczne. Udział próchnicy w glebie podwyższamy dzięki nawożeniu organicznemu i zabiegom uprawowym (substancji organicznej powstającej na polu). Substancje organiczne są wolno działającym źródłem składników pokarmowych i posiadają zdolność zwiększania zdolności sorpcyjnej gleby (zatrzymywania wody), rozluźniają gleby zbyt zwięzłe i działają strukturotwórczo. Dlatego przy zakładaniu winnicy będzie nam zależeć na zwiększeniu ilość próchnicy w glebie. 

Możemy to osiągnąć dzięki uprawie roślin poplonowych, które następnie zostaną przeorane (nawozy zielone). Jeśli dysponujemy odpowiednią ilością czasu, zabieg ten możemy powtórzyć kilkakrotnie, to optymalne, lecz bardzo czasochłonne rozwiązanie.

Gdy jednak nie mamy czasu na uprawę nawozów zielonych, możemy zastosować nawozy organiczne. Są to oborniki, słoma, kora, kompost itp. Wadą tego rozwiązania są duże dawki i związana z tym duża objętość. Stosowanie nawozów organicznych ogranicza lub eliminuje konieczność stosowania nawozów mineralnych. Jest to też podstawowy rodzaj nawożenia przy uprawach ekologicznych, przy których nie jest dozwolone stosowanie nawozów mineralnych.

Formę nawozów organicznych stanowią organiczne nawozy handlowe, które również możemy wykorzystać przy nawożeniu winnicy.

Jeśli przygotowując glebę pod winnicę, planujemy przeprowadzić nawożenie organiczne oraz nawożenie mineralne, to wskazane jest zacząć od tego drugiego, gdyż nawozy mineralne możemy wprowadzać na większą głębokość. Nawożenie organiczne rozprowadzamy tylko w wierzchniej warstwie gleby. Planując nawożenie organiczne po nawożeniu mineralnym, należy przy dawkowaniu nawozów mineralnych uwzględnić ilość substancji odżywczych dostarczonych później podczas nawożenia organicznego. 

Oborniki

Zawartość poszczególnych substancji odżywczych w obornikach przedstawia poniższa tabela. Przy zawartości azotu uwzględniono jego straty w formie gazowej w czasie  składowania obornika i podczas rozrzucania go na winnicy.

Średnia zawartość substancji odżywczych w różnych rodzajach obornika.

Słoma, kora, drewno, wytłoki

Słoma, kora oraz pozostałości z uprawy winorośli, to też substancje organiczne, które możemy wykorzystać przy nawożeniu gleby pod winnicę. Uprawiając winnicę, będziemy dążyli do tego, by wracało na nią jak najwięcej z pobranej z niej substancji organicznej. Dlatego drewno i wytłoki będą stanowiły znaczący element w nawożeniu winnicy.

Średnia zawartość substancji odżywczych w nawozach organicznych pochodzenia roślinnego.

Kompost

Pod względem jakościowym można wyróżnić generalnie dwa typy kompostu:

  • kompost świeży, po zakończonej głównej fazie rozkładu (Posiada wysoki udział substancji organicznych i wysoki stosunek C:N. Jego dalszy rozkład będzie następował w glebie. Jego przyswajalność przez rośliny jest niewielka a zapach intensywny.)
  • kompost dojrzały (Jest dobrze przyswajalny. Substancje organiczne znajdują się w przewadze w formie stabilnej, bądź przerobionej w próchnicę.)

Zawartość substancji odżywczych w kompostach jest w znacznej mierze zależna od ich pierwotnego składu. Komposty z domowych odpadów organicznych mają wyższą zawartość azotu, fosforu, potasu, niż komposty z odpadów zielonych.

Zalecana ilość kompostu wprowadzanego do gleby nie powinna przekraczać 40 t w ciągu 5 lat. Ponieważ winorośl nie wymaga silnego nawożenia, zaleca się stosowanie kompostów ubogich w substancje odżywcze. Rozrzucenie kompostu najlepiej przeprowadzić jesienią lub wiosną, przed ewentualnym wysianiem roślin pod murawę (przy już rodzących winnicach).

Przy zakładaniu winnicy można dodać kompost dojrzały do dołka sadzonki, mieszając go wcześniej z glebą w stosunku 1 część kompostu do 2 części gleby.

Średnia zawartość substancji odżywczych w kompostach.

Organiczne nawozy handlowe

Nawozy te powstają zazwyczaj jako odpady z produkcji roślinnej lub zwierzęcej. Występujące w nich substancje odżywcze są w przeważającej mierze związane organicznie, stąd ich działanie jest długotrwałe. Niektóre nawozy (organiczno-mineralne) posiadają domieszkę nawozów mineralnych, uzupełniających poziom substancji odżywczych. Zawartość substancji odżywczych w nawozach handlowych jest wysoka w stosunku do innych nawozów organicznych. Uwolnienie substancji odżywczych następuje z reguły szybciej. Stosując nawozy handlowe, nie należy się spodziewać przyrostu ilości próchnicy. Nawozy handlowe mogą jednak wpłynąć pozytywnie na biologiczną aktywność gleby.

Przy określeniu ilości organicznych nawozów handlowych postępuje się analogicznie, jak przy nawozach mineralnych. Nawożenie można przeprowadzać wiosną lub jesienią. Przy nawozach z dużą ilością azotu zalecane jest nawożenie na wiosnę.

Teraz gdy już przebadałeś glebę i zaplanowałeś nawożenie, przyszedł czas na wybór odmian winorośli, które będziesz chciał uprawiać.  

Winogrodnik na winnicy

Wybór miejsca pod winnicę

Jak wybrać miejsce pod winnicę? Nasłonecznienie, ukształtowanie terenu, woda i gleba, to podstawowe czynniki rozstrzygające o powodzeniu lub porażce w uprawie winorośli.

Prezentacja laski Egnera do poboru próbek gleby

Badania gleby

Badania gleby pomogą nam w przyszłości zadbać optymalnie o zdrowie winorośli. Jak przygotować próbki gleby do badania, co badać, gdzie i ile to kosztuje?

Badanie w laboratorium

Interpretacja badań gleby

Gdy już mamy wyniki badań gleby, trzeba je odpowiednio zinterpretować. Jakie jest zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze i co to jest przyswajalność?

Dojrzałe winogrona odmiany Regent

Wybór odmian winorośli

Jakie odmiany wybrać do uprawy? Co to jest podkładka i jak ją dobrać? Gdzie i kiedy zamawiać sadzonki? Oto pytania, na które powinniśmy odpowiedzieć sobie najlepiej zaraz po badaniu gleby.

Wytyczanie winnicy

Rozplanowanie winnicy

Gdy wybraliśmy już odmiany, powinniśmy zastanowić się, jak rozplanować winnicę. Jaką formę uprawy wybrać? Jak ukierunkować rzędy? Jaki wybrać rozstaw między sadzonkami i między rzędami?

Artykuł Przygotowanie gleby pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]> Interpretacja badań gleby https://winogrodnik.pl/interpretacja-badan-gleby/ Wed, 18 Sep 2024 08:48:42 +0000 https://winogrodnik.pl/?p=2597 Gdy już mamy wyniki badań gleby, trzeba je odpowiednio zinterpretować. Jakie jest zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze i co to jest przyswajalność?

Artykuł Interpretacja badań gleby pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]>

Interpretacja badań gleby

Z tego artykułu dowiesz się:

Przeprowadziłeś już pierwsze własne badania gleby. Otrzymałeś wyniki badań pobranych wcześniej próbek gleby. Być może dostałeś również zalecenia nawozowe z Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej. U mnie ostatnie badania wyglądały tak:

Sprawozdanie z badania składu granulometrycznego gleby
Sprawozdanie z badań gleby pH, fosforu, potasu, magnezu
Zalecenia nawozowe odnośnie makroelementów w glebie
Sprawozdanie z badań gleby mikroelementów bor, mangan, cynk, miedź, żelazo
Zalecenia nawozowe dla mikroelementów bor, mangan, cynk, miedź, żelazo

Jak interpretować badania laboratoryjne

Przyjrzyjmy się bliżej powyższym wynikom badań i zaleceniom nawozowym. 

Z badania składu granulometrycznego wiemy, że nasza gleba to w badanych warstwach piasek słabogliniasty bądź piasek. Z tabeli Ciężkość gleby odczytujemy, że nasza gleba należy do klasy gleb lekkich. Ta klasyfikacja będzie nam dalej potrzebna przy określaniu poziomu zawartości substancji odżywczych.

Przyjrzyjmy się następnie wynikom pomiarów pH. W zależności od głębokości poboru próbek wartość pH waha się od 6-6,5. Dla zastosowanej metody pomiaru w roztworze KCl, z tabeli Podział gleb w zależności od pH odczytujemy, że nasza gleba ma odczyn lekko kwaśny. Zalecania nawozowe wskazują, że jest to odczyn nieodpowiedni dla winorośli i zalecają wapnowanie w ilości 500 kg CaO/ha w celu osiągnięcia pH na poziomie 6,7-7,1. Zalecenia te różnią się od zaleceń ujętych w tabeli Poziom zawartości substancji odżywczych, opartej na źródłach niemieckich i austriackich, z których korzystam. Zgodnie z tymi zaleceniami parcela, na której uprawiam winorośl, nie wymaga korekty pH.

Poza tym różne odmiany winogron mają różne wymagania co do odczynu gleby. Przykładowo: Vitis vinifera – pH 6,5-7,2; mieszańce złożone – pH 6,0-6,5; mieszańce francusko-amerykańskie pH 5,0-5,5. Ponieważ w naszej winnicy mamy głównie mieszańce złożone, zbadana wartość pH nie wymaga korekty.

Jeśli jednak na Twojej działce sytuacja jest odmienna, to dobrze jest skorzystać z zaleceń ilościowych proponowanych przez Okręgowe Stacje Chemiczno-Rolnicze. Określenie właściwej ilości CaO nie jest bowiem takie proste. Nie można jej określić jedynie na podstawie aktualnych pomiarów pH. Wynika to z tego, że jony H+ występują w glebie w formie wolnej (odzwierciedlonej w wartości pH) i związanej. Neutralizując wolne jony, osiągamy chwilowy efekt podniesienia wartości pH. Jednak z czasem uwalniają się związane jony, obniżając ponownie wartość pH. Jony H+ w formie związanej występują liczniej w glebach bogatych w humus i glebach ciężkich. Takie gleby będą wymagały większej ilości CaO. 

Orientacyjne dawki CaO potrzebne do zmiany wartości pH w warstwie 0-20 cm przedstawia tabela:

Dawkowanie CaO dla zmiany pH gleby

Przejdźmy teraz do dalszych wyników badań. Przyjrzyjmy się zawartości w glebie makro- i mikroelementów potrzebnych roślinom do prawidłowego rozwoju. Nie można traktować ich wybiórczo, gdyż dopiero odpowiednie ich zbilansowanie przyniesie zamierzony efekt w postaci dobrze odżywionej winorośli. 

Bilans substancji odżywczej

Generalnie dążymy do zbilansowania substancji odżywczych w glebie zgodnie z równaniem:

Wzór na bilans substancji odżywczej

Zaopatrzenie w substancję odżywczą

Zaopatrzenie w substancję odżywczą jest zależne od zawartości tej substancji w glebie i jej przyswajalności

Wzór na zaopatrzenie w substancję odżywczą

Przede wszystkim pamiętajmy, że wyniki badań przedstawiają tylko chwilowe wartości w momencie poboru próbek. Również same wyniki badań nie świadczą jeszcze koniecznie o niedoborach lub nadmiarze konkretnych substancji. Ważna jest bowiem przyswajalność substancji w danych warunkach.

Przy interpretacji wyników badań należy również uwzględnić głębokość gleby, gdyż  wpływa ona na ocenę zasobności gleby w substancje odżywcze. Im gleba głębsza, tym mniejszy musi być udział substancji odżywczych w badanych próbkach. Winorośl może bowiem korzystać z substancji znajdujących się głębiej (fosfor, potas). 

Zawartość substancji odżywczej w glebie

Na jakim poziomie jest zawartość danej substancji odżywczej w naszej glebie, możemy odczytać z poniższej tabeli:

Poziomy zawartości substancji odżywczych w glebie

W tabeli podane są wartości dla podstawowych związków chemicznych oraz dla czystych pierwiastków. Oto współczynniki przeliczeniowe podstawowych makroelementów:

N na NO3: 4,428
P na P2O5: 2,291
K na K2O: 1,205
Mg na MgO: 1,658

Mg na MgCO3: 3,472
Mg na MgSO4x7H2O: 10,204
Ca na CaO: 1,339
Ca na CaCO3: 2,497

Dla uzyskania najwyższego plonu należy dążyć do tego, by zawartość poszczególnych substancji w glebie znajdowała się na poziomie C lub D.

Wykres zależności plonu i wzrostu winorośli od poziomu zawartości substancji odżywczych w glebie
Przyswajalność

Przyswajalność poszczególnych substancji odżywczych jest zależna od bardzo wielu czynników. Oto przykłady tych zależności:

Ciężkość gleby – W glebach ciężkich obniżona może być przyswajalność azotu i fosforu.

Wilgotność gleby – Przy ekstermalnej wilgotności gleby (gleba bardzo sucha, gleba mokra), bądź przy wysokim udziale frakcji > 2 mm należy rozważyć podniesienie dawek nawozów fosforowych i potasowych oraz obniżenie dawek nawozów azotowych.

Wartość pH gleby wpływa na przyswajalność makro- i mikroelementów. Makroelementy są najlepiej przyswajalne przy pH neutralnym do lekko zasadowym, mikroelementy z wyjątkiem molibdenu, przy pH kwaśnym.

Przyswajalność substancji odżywczych w zależności od pH gleby

Wreszcie poszczególne makro- i mikroelementy wpływają wzajemnie na swoją przyswajalność. Zależności te obrazuje diagram, w którym strzałki zielone wskazują na podwyższanie przyswajalności, a czerwone – na jej obniżanie w mniejszym (cieńsze) lub większym (grubsze) stopniu. Zależności te ujęte są poniżej również w formie tabelarycznej.

Zależności przyswajalności między składnikami odżywczymi w glebie
Zależności przyswajalności między składnikami odżywczymi w glebie

Dla optymalnej przyswajalności ważny jest zatem wzajemny stosunek ilościowy poszczególnych substancji odżywczych. Znaczącym przykładem może być stosunek wagowy potasu do magnezu K:Mg. Ta zależność jest na tyle ważna, że jest podawana bezpośrednio w sprawozdaniu z badań laboratoryjnych. Interpretować należy ją następująco:

\określenie optymalnego stosunku wagowego potasu do magnezu w glebie

Zapotrzebowanie winorośli na substancję odżywczą

Po drugiej stronie w stosunku do zaopatrzenia w równania bilansu poszczególnych substancji odżywczych stoi zapotrzebowanie. Poniżej przytaczam zestawienia zapotrzebowania na substancje odżywcze dla winorośli zaciągnięte z dwóch źródeł:

Roczne średnie zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze i ich średni roczny ubytek.
Roczne średnie zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze.

Jak wynika z obu zestawień, mimo pewnych różnic, największe zapotrzebowanie winorośli jest na azot (N) i potas (K), przy czym potas w większym stopniu zabierany jest bezpowrotnie z gleby.

Przy uprawie winorośli należy dążyć do tego, by obieg substancji odżywczych na winnicy był prawie zamknięty. Organiczne odpady, jak obcięte drewno, wytłoki, liście, zielone cięcie powinny pozostać na winnicy bądź na nią powrócić. Tylko substancje odebrane winnicy jako plon i te utracone, np. przez wypłukanie, muszą zostać z czasem uzupełnione.

Określenie ilości nawozowych substancji odżywczych

Poznaliśmy już zatem zależności między poszczególnymi substancjami odżywczymi i znamy ilościowy skład makro- i mikroelementów w próbkach gleby. Jeśli nie dysponujemy zaleceniami nawozowymi, lub chcąc je sprawdzić, możemy postąpić następująco:

Najpierw obliczamy średnią zawartość poszczególnych substancji odżywczych z obu próbek, czyli warstwy ornej (wierzchniej) i podornej (dolnej). Wyliczoną średnią porównujemy z tabelą Poziomy zawartości substancji odżywczych w glebie i odczytujemy z niej poziom dla danej substancji (A – E). W moim wypadku wygląda to następująco:

Zestawienie wyników badań gleby

Jeżeli różnice w wynikach dla warstw ornej (wierzchniej) i podornej (dolnej) są znaczące, np. próbka 0-20 cm odpowiada poziomowi zawartości substancji odżywczych D/E, a próbka 20-40 cm poziomowi A/B, wtedy należy wymieszać glebę obu warstw, przeprowadzając głębokie oranie.

Jak widać, podstawowe niedobory w badanych próbkach występują przy potasie. Z tabeli możemy również odczytać ekstremalnie wysokie poziomy mikroelementów. Oznacza to, że w moim przypadku przy doborze nawozów powinienem wybierać te, które nie zawierają mikroelementów.

Zalecenie nawozowe odczytujemy z poniższej tabeli:

Zalecenia nawozowe przed założeniem winnicy.

Zauważmy, że Ilość nawozu potasowego odczytanego z tabeli (440 kg K2O/ha – poziom niski, gleby lekkie) jest znacznie wyższa od proponowanej w zaleceniach nawozowych (120 kg K2O/ha). Wynika to głównie z faktu, że powyższa tabela zawiera wartości do przygotowania gruntu przed nasadzeniem (z możliwością głębokiej orki), a zalecenia nawozowe przygotowane zostały dla istniejącej winnicy.

W tabeli nie został ujęty magnez (Mg). Wynika to z faktu, że ilość magnezu jest uzależniona od ilości potasu (K) – spójrz stosunek wagowy K:Mg. Poza tym regulację magnezu na etapie zakładania winnicy przeprowadzamy zazwyczaj przy odkwaszaniu gleby. Jeśli jednak po odkwaszaniu poziom magnezu wymaga dalszej korekty, to możemy posłużyć się poniższą tabelą:

Zalecenia nawozowe przed założeniem winnicy.

W badaniach i interpretacji wyników pominąłem azot (N). Wynika to z jednej strony z faktu skomplikowanego transportu próbek do oznaczenia azotu mineralnego laboratorium, z drugiej strony na etapie zakładania winnicy i w pierwszym roku jej istnienia nawożenie azotowe jest zazwyczaj zbędne. Zwłaszcza gdy przed założeniem winnicy przeprowadzimy głęboką orkę, w glebie zmineralizuje się wysoka ilość azotu. Wrócimy jednak do tematu nawożenia azotowego przy omawianiu nawożenia istniejącej winnicy. 

W zależności od składu gleby uzupełnianie poszczególnych składników następuje w krótszych lub dłuższych odstępach czasowych w postaci nawożenia organicznego bądź mineralnego. Więcej na ten temat przeczytasz w artykule Przygotowanie gleby.

Winogrodnik na winnicy

Wybór miejsca pod winnicę

Jak wybrać miejsce pod winnicę? Nasłonecznienie, ukształtowanie terenu, woda i gleba, to podstawowe czynniki rozstrzygające o powodzeniu lub porażce w uprawie winorośli.

Prezentacja laski Egnera do poboru próbek gleby

Badania gleby

Badania gleby pomogą nam w przyszłości zadbać optymalnie o zdrowie winorośli. Jak przygotować próbki gleby do badania, co badać, gdzie i ile to kosztuje?

Ręczne rozsypywanie nawozów

Przygotowanie gleby

Wiemy już jakich substancji odżywczych i w jakiej ilości brakuje glebie pod naszą winnicę. Jak przygotować glebę? Jak i kiedy przeprowadzić nawożenie i czym nawozić?

Dojrzałe winogrona odmiany Regent

Wybór odmian winorośli

Jakie odmiany wybrać do uprawy? Co to jest podkładka i jak ją dobrać? Gdzie i kiedy zamawiać sadzonki? Oto pytania, na które powinniśmy odpowiedzieć sobie najlepiej zaraz po badaniu gleby.

Wytyczanie winnicy

Rozplanowanie winnicy

Gdy wybraliśmy już odmiany, powinniśmy zastanowić się, jak rozplanować winnicę. Jaką formę uprawy wybrać? Jak ukierunkować rzędy? Jaki wybrać rozstaw między sadzonkami i między rzędami?

Artykuł Interpretacja badań gleby pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]> Badania gleby https://winogrodnik.pl/badania-gleby/ Tue, 10 Sep 2024 15:33:33 +0000 https://winogrodnik.pl/?p=899 Badania gleby pomogą nam w przyszłości zadbać optymalnie o zdrowie winorośli. Jak przygotować próbki gleby do badania, co badać, gdzie i ile to kosztuje?

Artykuł Badania gleby pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]>

Badania gleby

Z tego artykułu dowiesz się:

Polska jest krajem kresowym dla winorośli. Tym bardziej przy uprawie winorośli powinniśmy uwzględnić i odpowiednio wykorzystać wszelkie czynniki wpływające na ostateczny rezultat naszej pracy, czyli na owoc (a ostatecznie na wino). Jednym z tych czynników, na który mamy znaczący wpływ, jest gleba. Każde miejsce posiada typową dla siebie wydajność produkcyjną, którą możemy wspomóc przez pielęgnację gleby i jej nawożenie. W szczególności przygotowanie gleby przed założeniem winnicy ma wyjątkowe znaczenie dla jej wieloletniej wydajności produkcyjnej. Na tym etapie nie jesteśmy bowiem ograniczeni nasadzeniami i konstrukcjami nośnymi, a prace ziemne możemy przeprowadzić na większej głębokości bez obawy o uszkodzenie systemu korzeniowego winorośli.

Przystępując do założenia winnicy, powinniśmy więc dowiedzieć się jak najwięcej o glebie naszej parceli, jej składzie i właściwościach. W tym celu wykonujemy badania gleby. Część z nich możemy przeprowadzić sami, a część wykonają dla nas laboratoria Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych. Dzięki tym badaniom poznamy ilość występujących w glebie substancji odżywczych. Uzyskamy też informacje o kwasowości i kategorii agronomicznej gleby, które mają zasadniczy wpływ na dawkowanie nawozów. Z kolei na podstawie zaleceń nawozowych Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych dowiemy się, o jakie substancje mineralne i w jakiej ilości uzupełnić skład gleby.

Właściwości trwałe gleby

Wśród właściwości gleby są takie, które pozostają niezmienne, a raczej zmieniają się bardzo powoli. To właściwości związane ze strukturą gleby, jej przekrojem i składem granulometrycznym oraz z panującą wilgotnością.

Głębokość gleby i procentowy udział objętościowy cząstek >2 mm

Jako głębokość gleby przyjmowana jest głębokość do skały macierzystej lub głębokość, na której zaczyna przeważać frakcja > 2 mm. Głębokość gleby stanowi o przestrzeni dostępnej dla rozwoju korzeni, zdolnej do magazynowania wody i substancji odżywczych. Pod względem głębokości rozróżniamy gleby:

płytkie < 25 cm
średnie 25-70 cm
głębokie > 70 cm

Badanie głębokości gleby oraz procentowego udziału objętościowego cząstek > 2 mm możemy przeprowadzić samodzielnie. Korzystamy z sita dostępnego w handlu o oczku 2 mm oraz z naczynia z podziałką. Próbki z głębokości 25 cm i 70 cm pobieramy osobno dla każdej głębokości z różnych miejsc parceli, zawsze w tej samej ilości wagowej. Tak uzyskane, dobrze przemieszane dwie próbki uśrednione (ogólne) przesiewamy przez sito i korzystając z naczynia z podziałką, mierzymy objętość wypartej wody przez frakcję > 2 mm, a następnie przez całą próbkę. 

Znając głębokość gleby, będziemy mogli lepiej oszacować niezbędną ilość nawozów wskazaną do osiągnięcia odpowiedniej zasobność gleby w substancje pokarmowe. Im głębokość gleby jest mniejsza, tym mniej miejsca dla rozwoju korzeni, tym większe stężenie substancji pokarmowych będzie konieczne. 

Ciężkość i kategoria agronomiczna gleby

(Nazwa badania laboratoryjnego: Oznaczenie składu granulometrycznego miernikiem laserowym)

W zaleceniach nawozowych ilość nawozu często uzależniona jest od ciężkości gleby, przy czym w glebach lekkich optymalna zawartość substancji odżywczych jest niższa, niż w glebach ciężkich. Wiąże się to z tym, że gleby lekkie nie mają takich zdolności magazynowania substancji odżywczych, jak gleby ciężkie. Substancje odżywcze w glebach lekkich są bardziej narażone na wypłukanie. Dlatego też gleby lekkie należy nawozić częściej i w mniejszych ilościach niż gleby ciężkie. Przy zaleceniach dotyczących poziomu zasobności gleby w substancje odżywcze, stosuje się podział gleb na 3 klasy ciężkości: gleby lekkie, średnie i ciężkie.

klasy ciężkści gleby

Dokładną klasyfikację gleby poprzez oznaczenie składu granulometrycznego miernikiem laserowym, przeprowadzają laboratoria Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych. Zlecając taką analizę, poznamy nie tylko procentowy udział części spławialnych, lecz również grupę i podgrupę granulometryczną gleby. 

Podział gleb i utworów mineralnych na grupy i podgrupy granulometryczne

Choć dokładne oznaczenie poszczególnych frakcji i kategorii agronomicznej gleby może być przeprowadzone jedynie w laboratorium, to w sposób przybliżony klasyfikację gleby można  przeprowadzić samodzielnie, biorąc grudkę gleby między palce.

Schemat uproszczonej klasyfikacji gleby do samodzielnego wykonania

Wilgotność gleby

Pod względem wilgotności wyróżniamy gleby: bardzo suche, suche, dobrze nawodnione, wilgotne, mokre.
Gleby bardzo suche lub mokre (skrajne pod względem wilgotności) mogą wymagać podwyższenia nawożenia fosforem i potasem oraz obniżenia nawożenia azotem.

Właściwości zmienne gleby

Do tej grupy właściwości należą te, związane z ilościowym i jakościowym składem chemicznym gleby. Na właściwości zmienne gleby możemy wpływać, stosując nawożenie i odpowiednie zabiegi agrotechniczne.

Wartość pH

(Nazwa badania laboratoryjnego: (w pakiecie) Badanie gleb użytków rolnych (pH w KCl, CaCl2 lub H2))

Wartość pH ma znaczący wpływ na wiele właściwości gleby, przyswajalność substancji odżywczych i wzrost roślin. Winogrona najlepiej rosną na glebach o wartości pH od lekko kwaśniej do obojętnej. Wartość pH gleby najczęściej regulujemy (podnosimy) poprzez nawożenie wapnem.

Badanie pH przeprowadza się w roztworze gleby. Porównując wyniki badań laboratoryjnych pH, należy zwrócić uwagę, jaka ciecz została użyta do przeprowadzenia badania. Laboratoria stosują do badań pH roztwór chlorku potasu (KCl), roztwór chlorku wapnia (CaCl2) lub wodę (H2O). Wartości pH w roztworach KCl i CaCl2 są dość zbliżone, w wodzie wartości wypadają z reguły trochę wyżej (nawet o 0,5). Wiąże się to z tym, że w wypadku użycia roztworów KCl lub CaCl2, pewna dodatkowa ilość odpowiedzialnych za kwasowość jonów H+, które w roztworze wody byłyby związane koloidalnie, zostaje zastąpiona dodanymi jonami K+ lub Ca2+. Taki proces następuje również w naturze, gdyż woda deszczowa wnikając w glebę, transportuje w jej głąb jony z wyższych warstw. Można więc powiedzieć, że wartość pH uzyskana przy zastosowaniu wody podaje aktualną wartość pH próbki, natomiast badanie w roztworze CaCl2lub KCl, określa wartość potencjalną pH występującą na parceli. Stąd do określenia wartości pH bardziej celowe jest wzięcie pod uwagę wyniku badania przeprowadzonego z użyciem roztworu CaCl2 lub KCl. Metodę badania możemy podać, zlecając to badanie laboratorium. Standardową metodą proponowaną przez laboratoria w Polsce jest badanie pH gleby w roztworze KCl.

Badanie pH w sposób przybliżony można przeprowadzić samodzielnie przy pomocy płytki i płynu Helliga, papierkiem lakmusowym lub miernikiem elektronicznym (hasło: pH-metr). Tematu samodzielnego wykonania badania nie zgłębiam, gdyż badanie pH gleby jest i tak zawarte w pakiecie podstawowych badań laboratoryjnych, a zestawy do samodzielnego badania odczynu gleby zawierają opis wykonania badania.

Makroelementy

(Nazwy badań laboratoryjnych: (w pakiecie) Badanie gleb użytków rolnych (pH w KCl, K2O, P2O5, Mg), badanie azotu mineralnego 0-60 cm, bądź 0-90 cm)

Główne składniki pokarmowe to węgiel (C), wodór (H) i tlen (O). Rośliny pobierają je z powietrza jako dwutlenek węgla (CO2) i jako wodę (H2O) z gleby. Z gleby winorośl pobiera również azot (N), fosfor (P), potas (K), magnez (Mg), wapń (Ca) i siarkę (S). Winorośl może przyjmować składniki pokarmowe również przez liście w postaci silnie rozcieńczonych roztworów.

Mikroelementy

(Nazwa badania laboratoryjnego: (w pakiecie) Badanie gleb dla potrzeb nawożenia mikroelementami (Cu, Zn, Mn, Fe, B))

Do pierwiastków śladowych zaliczamy bor (B), molibden (Mo), mangan (Mn), miedź (Cu) cynk (Zn) i chlor (Cl). W przeciwieństwie do makroelementów winorośl potrzebuje ich tylko w ilościach śladowych. Oddziałują one jednak w znacznym stopniu na roślinę.

Żelazo (Fe) zajmuje pod względem ilości potrzebnych roślinie pozycję pośrednią między makro- i mikroelementami.

Dla prawidłowego rozwoju winorośl potrzebuje wszystkie powyższe pierwiastki, a do tego w odpowiednich proporcjach.

Badania mikroelementów są szczególnie wskazane dla istniejących już winnic, gdy obserwujemy na winoroślach objawy zaburzeń fizjologicznych. 

Próchnica (humus)

(Nazwa badania laboratoryjnego: oznaczenie próchnicy)

Optymalna zawartość próchnicy w glebie zależy od kategorii agronomicznej gleby (zawartości części spławialnych).

Optymalna zawartość próchnicy w zależności od ciężkości gleby.

Z zawartości próchnicy możemy wyciągnąć wnioski co do żyzności gleby. Możemy też w przybliżony sposób określić zasób azotu. Zawartość próchnicy w glebie określamy jako niską (<1,5%), średnią (1,5-4%) lub wysoką (> 4%).

Jak przygotować próbki gleby do badań laboratoryjnych

Od odpowiedniego poboru próbek zależy miarodajność otrzymanego wyniku i zaleceń nawozowych. 

Próbki do badań gleby (oprócz oznaczenia azotu mineralnego)

Próbki do badań podstawowych (badanie gleb użytków rolnych (pH, K2O, P2O5, Mg)), badania gleby dla potrzeb nawożenia mikroelementami (Cu, Zn, Mn, Fe, B), oznaczenia próchnicy i badania kategorii agronomicznej gleby przygotowujemy jako próbki ogólne (próbki średnie) warstwy ornej (wierzchniej) 0-20 cm i podornej (dolnej) 20-40 cm. Nie ma potrzeby przygotowywania osobnych próbek dla każdego z powyższych badań. Do przeprowadzenia wszystkich tych badań wystarczy masa pojedynczej próbki ok. 0,5 kg.

Zaczynamy od pobrania próbek pierwotnych z wielu miejsc naszej parceli (co najmniej 15-25 próbek na ha), osobno z warstwy 0-20 cm i 20-40 cm, z każdego miejsca w tej samej ilości. Próbki pierwotne łączymy w dwie próbki ogólne. Po dobrym przemieszaniu każdej z dwóch próbek ogólnych odważamy po ok. 0,5 kg bez kamieni i resztek roślinnych. Próbki pakujemy szczelnie w worki foliowe i opisujemy odpowiednio: próbka ogólna nr 1 (0-20 cm) i próbka ogólna nr 2 (20-40 cm).

Badania dla innych głębokości

System korzeniowy winorośli jest zróżnicowany dla różnych odmian. Jego rozrost w pionie i poziomie zależy również od warunków glebowych i sposobu pielęgnacji gleby.
Ze względu na te różnice, można się spotkać również z innymi zaleceniami co do głębokości poboru próbek warstwy ornej (wierzchniej) i podornej (dolnej): 0-25 cm i 25-50 cm  oraz 0-30 cm i 30-60 cm. Jeżeli gleba na naszej parceli jest odpowiednio głęboka oraz mamy możliwość odpowiednio głębokiej obróbki mechanicznej gleby w celu rozprowadzenia nawozów, to powinniśmy uwzględnić to przy określaniu głębokości poboru próbek. 

Co potrzebujemy do przygotowania próbek? 

Do pobrania próbek wykorzystujemy laskę Egnera (laska glebowa) lub szpadel. Oprócz tego będą nam potrzebne pojemniki na próbki ogólne (co najmniej 2), waga z pojemnikiem do odważania, woreczki foliowe, pisak wodoodporny do opisu próbek i notatnik.

Prezentacja laski Egnera do poboru próbek gleby

Laskę glebową wykonałem z rury aluminiowej od starego odkurzacza.

Miejsca poboru próbek pierwotnych

Jeśli winnicę prowadzimy jako ugór w rzędach i murawę w międzyrzędziach, próbki pobieramy na przemian spod ugoru i murawy.
Jeśli gleba na naszej parceli nie jest jednolita lub wielkość parceli przekracza 1 ha, wtedy zaleca się wykonanie dodatkowych próbek ogólnych, osobno dla każdego z odmiennych obszarów (różnice pod względem głębokości gleby, szacowanej ciężkości gleby, wilgotności i udziału frakcji > 2 mm). Jeśli odmienne obszary są niewielkie w stosunku do wielkości parceli, to pomijamy je przy poborze próbek podstawowych. Nie pobieramy również próbek z kretowisk, dróg i skrajnych miejsc parceli.

Przy pobieraniu próbek dobrze jest sporządzić protokół pobrania, który będzie zawierał miejsce i termin pobrania próbek, charakterystykę próbki (numer, głębokość, masę, dodatkowe notatki), określenie metody próbkowania i szkic parceli z zaznaczeniem miejsc poboru próbek pierwotnych. Dzięki niemu zawsze będziemy mogli stworzyć porównywalne próbki do kolejnych badań po kilku latach.

Wysyłając próbki pocztą do badań laboratoryjnych do Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej dołączamy opis próbek (etykieta na każdej próbce), szkic parceli bądź określenie parceli i podajemy planowaną uprawę (winorośl). Określenie uprawy jest istotne z uwagi na zalecenia nawozowe, które zostaną dopasowane do podanej przez nas uprawy. Na tym etapie nie ma jednak konieczności określania odmian winorośli.

Kiedy przeprowadzać badania

Próbki możemy pobierać o dowolnej porze roku. Gleba nie powinna być jednak ani zbyt przesuszona, ani zbyt wilgotna.
Od ostatniego nawożenia mineralnego powinien minąć przynajmniej miesiąc, a przynajmniej dwa miesiące od nawożenia organicznego.
Podstawowe badania powtarzamy po 2 latach od założenia winnicy. Kolejne badania wystarczy wykonywać raz na 4-6 lat. Na rodzącej winnicy najlepiej przeprowadzać badania w okresie między zbiorami i nawożeniem.

Próbki do oznaczenia azotu mineralnego (Nmin)

Pobieranie, a właściwie transport próbek glebowych do oznaczenia azotu mineralnego jest bardziej skomplikowany z uwagi na konieczność transportowania i przechowywania próbek w niskiej temperaturze. Pobór próbek można jednak zlecić Okręgowej Stacji Chemiczno-Rolniczej lub dostarczyć je bezpośrednio do laboratorium w torbie termicznej obłożonej lodem.

Do celów nawozowych próbki pobiera się wczesną wiosną, przed zastosowaniem nawozów.

Próbki pobiera się w sposób opisany powyżej jako próbki ogólne, jednak dla głębokości do 60 cm (dwie próbki ogólne 0-30 cm i 30-60 cm).

Dla potrzeb oceny pozostałości azotu po wegetacji, próbki pobiera się jesienią, po zbiorze z głębokości do 90 cm (trzy próbki 0-30 cm, 30-60 cm i 60-90 cm).

Próbki można przechowywać w temperaturze 2-5°C do trzech dni. Dłuższe przechowywanie jest możliwe w temperaturze -18°C.

Wysyłka i zlecenie

Gdy już mamy przygotowane próbki, wysyłamy je do laboratorium wraz z wyszczególnieniem badań, które chcemy zlecić.
Dla przykładu:

Okręgowa Stacja Chemiczno-Rolnicza
w …

Badanie próbek gleby

Proszę o wykonanie badania gleby wraz z zaleceniami nawozowymi dla uprawy winogron, którą prowadzę na parceli pod adresem …

Załączam: 
– szkic parceli
– próbkę ogólną nr 1 (0-20 cm), ok. 0,5 kg
– próbkę ogólną nr 2 (20-40 cm), ok. 0,5 kg

Proszę o określenie:
– pH (KCl), zawartości fosforu, potasu, magnezu
– zawartości mikroelementów (mangan, cynk, miedź, żelazo, bor)
– kategorii agronomicznej gleby   

Fakturę proszę przesłać mailem na adres: winogrodnik@winogrodnik.pl

W odpowiedzi otrzymamy fakturę do podpisu i opłacenia oraz do wypełnienia kartę informacyjną dla uprawy sadowniczej, która jest niezbędna do wykonania zalecenia nawozowego. 

Karta informacyjna dla uprawy sadowniczej

Ile kosztują badania laboratoryjne gleby?

Przykładowy koszt (brutto) przeprowadzenia poszczególnych badań na podstawie cennika Okręgowych Stacji Chemiczno-Rolniczych:

Ceny badań gleby

Po odesłaniu dokumentów i opłaceniu faktury pozostaje nam już tylko czekać na wyniki badań i zalecenia nawozowe. Normalnie nie powinno to trwać dłużej niż 30 dni.

Jak interpretować wyniki badań i jak przeprowadzić nawożenie? O tym przeczytaj w artykułach Interpretacja badań gleby oraz Przygotowanie gleby.

Winogrodnik na winnicy

Wybór miejsca pod winnicę

Jak wybrać miejsce pod winnicę? Nasłonecznienie, ukształtowanie terenu, woda i gleba, to podstawowe czynniki rozstrzygające o powodzeniu lub porażce w uprawie winorośli.

Badanie w laboratorium

Interpretacja badań gleby

Gdy już mamy wyniki badań gleby, trzeba je odpowiednio zinterpretować. Jakie jest zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze i co to jest przyswajalność?

Ręczne rozsypywanie nawozów

Przygotowanie gleby

Wiemy już jakich substancji odżywczych i w jakiej ilości brakuje glebie pod naszą winnicę. Jak przygotować glebę? Jak i kiedy przeprowadzić nawożenie i czym nawozić?

Dojrzałe winogrona odmiany Regent

Wybór odmian winorośli

Jakie odmiany wybrać do uprawy? Co to jest podkładka i jak ją dobrać? Gdzie i kiedy zamawiać sadzonki? Oto pytania, na które powinniśmy odpowiedzieć sobie najlepiej zaraz po badaniu gleby.

Wytyczanie winnicy

Rozplanowanie winnicy

Gdy wybraliśmy już odmiany, powinniśmy zastanowić się, jak rozplanować winnicę. Jaką formę uprawy wybrać? Jak ukierunkować rzędy? Jaki wybrać rozstaw między sadzonkami i między rzędami?

Artykuł Badania gleby pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]> Wino królów królem win https://winogrodnik.pl/tokaj-krol-win/ https://winogrodnik.pl/tokaj-krol-win/#respond Tue, 10 Sep 2024 06:14:31 +0000 https://winogrodnik.pl/?p=718 Taki napis do dziś można spotkać na butelkach Tokaja. Dowiedz się, z jakich odmian powstaje i jak wygląda proces produkcji Szamorodni, Aszú i Eszencia.

Artykuł Wino królów królem win pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]>

Tokaj - wino królów królem win

Vinum Regum Rex Vinorum – Wino królów królem win, taki napis do dziś można spotkać na butelkach Tokaja. Słowa te miał wypowiedzieć Król Słońce Ludwik XIV w podziękowaniu za butelki Tokaja otrzymane w prezencie od księcia Ferenca Rákócziego. Faktycznie Tokaj to kwintesencja węgierskiego smaku i jedno z najlepiej rozpoznawalnych, intensywnych smakowo win słodkich na świecie. Już w XVII wieku był dobrze znany i ceniony na dworach Europy, na długo przed słodkimi winami Sauternes.

Tokaj pochodzi z północno-wschodnich Węgier, z okolic miasta Tokaj, któremu wino zawdzięcza swoją nazwę. Gleby pochodzenia wulkanicznego na północ i północny-wschód od miasta Tokaj posiadają właściwości magazynowania wody i substancji odżywczych. Przed napływem zimnego powietrza od północy obszar chroni łańcuch Karpatów. Granicząca od południa Równina Panońska otwiera go na wpływ ciepłego i wilgotnego klimatu, tworząc w okresie dojrzewania gron idealne warunki do rozwoju szlachetnej pleśni (Botrytis Cinerea).

Około 70% upraw winorośli przypada w Tokaju na Furminta, późno dojrzewającą odmianę o wysokiej kwasowości. Kolejne 20-25% to Háreslevelü, autochtoniczna, późno dojrzewająca odmiana o bogatym bukiecie. 5-10% to Muscat Blanc à Petits Grains, jedna z najczęściej spotykanych odmian muszkatowych na świecie. Te odmiany dobrze czują się na podłożu wulkanicznym i osiągają to wysoki stopień dojrzałości.

Tokaj był dobrze znanym winem słodkim na długo przed winami z Sauternes.

Wyjątkowy smak Tokaj zawdzięcza również samemu procesowi winifikacji. Z gron nie skażonych lub tylko lekko skażonych szlachetną pleśnią powstają wina wytrawne i wina półsłodkie nazywane Szamorodni. Zanim Szamorodni zostanie zabutelkowany, przynajmniej dwa lata leżakuje w starych beczkach, z czego kilka tygodni w beczkach nie w pełni wypełnionych winem, ulegając dodatkowemu utlenieniu i osiągając dojrzałość.

Tokaj Szamorodni 1995

Tokaj Szamorodni rocznik 1995

Jeśli przy sprzyjających warunkach pogodowych dostatecznie duża część gron skażona zostanie Botytis Cinerea, wtedy taki zbiór (w postaci zmiażdżonych gron lub moszczu) dodawany jest do wina Szamorodni i rozpoczyna się druga fermentacja. Miarą ilości dodanych gron lub moszczu jest pojemnik zwany puttonyo, o zawartości około 25 kg. Przynajmniej trzy puttonyo przypadają na 136 l Szamorodni, czyli zawartość Gönci hordó – tradycyjnej beczki tokajskiej. Tak powstaje Aszú, słodki Tokaj. Im więcej puttonyo zostanie dodanych, tym w rezultacie słodsze będzie wino. Powstające wino nie posiada przy tym wysokiego stężenia alkoholu, gdyż drożdże w ograniczonym stopniu są w stanie przetworzyć roztwór o wysokim stężeniu cukru w alkohol. Przy fermentacji Aszú z dodatkiem 6 puttonyo roztwór jest tak słodki, że do rozpoczęcia fermentacji konieczny jest dodatek specjalnych drożdży. Regulacje prawne wymagają, by Tokaje Aszú z 3 puttonyo posiadały przynajmniej 60 g cukru resztkowego, z 4 puttonyo 90 g, z 5 puttonyo 120 g i ostatecznie 150 g cukru resztkowego na litr przy dodaniu 6 puttonyo. Sama fermentacja Aszú trwa często wiele miesięcy. Następnie wino dojrzewa od 3 do 8 lat w beczkach, mając kontakt z powietrzem.

W latach wyjątkowo bogatych w grona skażone szlachetną pleśnią Aszú może być wzbogacone większą niż 6 ilością puttonyo. Tak powstaje Aszú Eszencia, wyjątkowo słodkie wino o zawartości cukru resztkowego przekraczającej 180 g/l i z reguły niskim stężeniu alkoholu. Proces fermentacji takiego wina może trwać nawet kilka lat i jest możliwy tylko dzięki użyciu specjalnych drożdży. Aszú Eszencia musi przed sprzedażą dojrzewać przynajmniej 5 lat, z czego przynajmniej 3 lata w beczce.

Na samym szczycie piramidy słodkości znajduje się Eszencia. Eszencia powstaje ze skażonych szlachetną pleśnią jagód, którymi napełniane są specjalnie przygotowane drewniane kadzie o podwójnym dnie z siatki. Do winifikacji jest użyty tylko sok, który samoczynnie, bez mechanicznego nacisku, spłynie do kadzi. Jest on tak słodki, że jeśli w ogóle, to często dopiero po latach można w nim stwierdzić alkohol. Znana jest analiza 13-letniej Eszencia o 2 % Vol. alkoholu i 640 g/l cukru resztkowego! Eszencia o takich parametrach rzadko trafia do handlu, jest jednak bardzo ceniona jako wzbogacenie mniej treściwych Tokajów.

Ważną rolę w powstawaniu Tokaja ma miejsce jego przechowywania. Tokaje dojrzewają zazwyczaj w starych piwnicach o bardzo wysokiej wilgotności sięgającej nawet 98%. Beczki napełniane są winem tylko raz do roku, lecz dzięki wysokiej wilgotności piwnicy ubytek wina jest niewielki. Również ciemny grzyb pokrywający ściany piwnic ma korzystny wpływ na smak wina.

Wszystkie te czynniki dają wino o barwie od złocistobrązowej w wypadku Aszú, ciemnobrązowej w wypadku Aszú Eszencia i czarno-oliwkowej przy Eszencia. Aromatem i smakiem wino przypomina chleb z suszonych owoców i pieczone jabłko.

Tokaj Szamorodni 1995
Tokaj Szamorodni 1995
Tokaj Szamorodni 1995
Tokaj Szamorodni 1995
Wytyczanie winnicy

Rozplanowanie winnicy

Gdy wybraliśmy już odmiany, powinniśmy zastanowić się, jak rozplanować winnicę. Jaką formę uprawy wybrać? Jak ukierunkować rzędy? Jaki wybrać rozstaw między sadzonkami i między rzędami?

Dojrzałe winogrona odmiany Regent

Wybór odmian winorośli

Jakie odmiany wybrać do uprawy? Co to jest podkładka i jak ją dobrać? Gdzie i kiedy zamawiać sadzonki? Oto pytania, na które powinniśmy odpowiedzieć sobie najlepiej zaraz po badaniu gleby.

Ręczne rozsypywanie nawozów

Przygotowanie gleby

Wiemy już jakich substancji odżywczych i w jakiej ilości brakuje glebie pod naszą winnicę. Jak przygotować glebę? Jak i kiedy przeprowadzić nawożenie i czym nawozić?

Badanie w laboratorium

Interpretacja badań gleby

Gdy już mamy wyniki badań gleby, trzeba je odpowiednio zinterpretować. Jakie jest zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze i co to jest przyswajalność?

Prezentacja laski Egnera do poboru próbek gleby

Badania gleby

Badania gleby pomogą nam w przyszłości zadbać optymalnie o zdrowie winorośli. Jak przygotować próbki gleby do badania, co badać, gdzie i ile to kosztuje?

Artykuł Wino królów królem win pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]> https://winogrodnik.pl/tokaj-krol-win/feed/ 0 Wybór miejsca pod winnicę https://winogrodnik.pl/lokalizacja-winnicy/ Wed, 04 Sep 2024 12:34:29 +0000 https://winogrodnik.pl/?p=277 Jak wybrać miejsce pod winnicę?
Nasłonecznienie, ukształtowanie terenu, woda i gleba, to podstawowe czynniki rozstrzygające o powodzeniu lub porażce w uprawie winorośli.

Artykuł Wybór miejsca pod winnicę pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]>

Wybór miejsca pod winnicę

Jesień to doskonały czas, by rozpocząć przygodę z własną winnicą. Jeśli też o tym myślisz, to może przydadzą się moje doświadczenia zebrane przy zakładaniu Winogrodu. Zacznijmy od lokalizacji winnicy.

Zakładanie winnicy. Przygotowanie gleby.

Przygotowanie miejsca pod winnicę – marzec 2011

Winogród – to nasza przydomowa winnica, w której pierwsze nasadzenia pojawiły się w 2011 roku. Od początku uprawialiśmy na niej dwie odmiany winogron: czerwonego Regenta i białego Johannitera. Z czasem dochodziły kolejne odmiany. Powierzchnia uprawy to dziś około 1000 m2 (10 arów). Jest to jednak na tyle dużo, by przy pielęgnacji krzewów i przetwarzaniu owoców wykorzystywać techniki i sprzęty typowe dla małych upraw profesjonalnych.

Winogród powstał na miejscu trawnika. Nie było to miejsce idealne pod uprawę winorośli, ale było na wyciągniecie ręki. Jeśli jesteś w lepszej sytuacji i masz do wyboru kilka lokalizacji pod winnicę, to warto zwrócić uwagę na następujące aspekty:

Nasłonecznienie

Unikaj miejsc zacienionych. Im dłużej promienie słoneczne będą padały na winnicę, tym lepiej. Ilość ciepła i światła dostarczana krzewom ma bowiem decydujący wpływ na wielkość i jakość plonu. Oczywiście i tu przesada może dać efekt odwrotny do zamierzonego, o czym przekonałem się, sadząc winorośl przy ciemnej, skierowanej na południe ścianie ogrodowej altany. Tu słońce dosłownie paliło liście i tworzące się grona. Pierwsze owoce dojrzały dopiero wtedy, gdy znacznie ograniczyłem cięcie tej winorośli, zagęszczając w ten sposób krzew.  Pozwoliło to winorośli na zakrycie liśćmi ciemnej ściany jeszcze przed okresem letnich upałów.

Ukształtowanie terenu

Nachylenie terenu ku słońcu powoduje, że większa ilości promieni słonecznych trafia na winorośl i na glebę. Jeśli więc masz do dyspozycji południowe zbocze, to jesteś szczęściarzem! Ukształtowanie terenu wpływa też na tworzący się w ramach działki mikroklimat. Nasza działka leży w niecce, do której spływa i w której zalega zimne powietrze. Takie miejsca są podatne na zniszczenia w wyniku wiosennych przymrozków oraz na rozwój chorób grzybowych. Zaobserwuj, czy w miejscu planowanej winnicy nie zalegają poranne mgły. Może masz też takie miejsce, które jest bardziej przewiewne? Wiatr przewiewa zalegające powietrze i osusza winorośl. Gdy winnicę zakładasz przy zboczu, pozytywny efekt może przynieść jej osłonięcie od góry zbocza choćby gęstym żywopłotem. Ochroni on winnicę przed napływem zimnego powietrza.

Woda

Winorośl potrzebuje znacznych ilości wody. Podstawowym jej źródłem są opady atmosferyczne. Korzenie winorośli wykorzystują również zasoby wód gruntowych. Jednak w pierwszych latach po zasadzeniu, gdy układ korzeniowy nie jest jeszcze rozwinięty, winne krzewy mogą wymagać dodatkowego nawadniania. Szkodliwym dla winorośli może okazać się zbyt wysoki poziom wód gruntowych, ponieważ korzenie zalane wodą przez dłuższy czas gniją. Również w tym względzie miejsce pod naszą winnicę nie było idealne. Pobierając pierwsze próbki gleby do badań laboratoryjnych, miejscowo trafiłem na wodę już na głębokości 60 cm. Miałem wtedy pomysł na wykonanie melioracji. Jednak w ciągu ostatnich lat poziom wód gruntowych na działce znacznie się obniżył. Prawdopodobnie wpłynął na to również zasadzony przy winnicy, świerkowy żywopłot.

Gleba

Choć winorośl nie jest rośliną wymagającą, to odpowiednie warunki glebowe w istotny sposób wpływają na powodzenie uprawy. Osłabione krzewy będą gorzej się rozwijały, będą bardziej podatne na choroby i ostatecznie wydadzą owoc o gorszej jakości. Jaka gleba jest jednak odpowiednia dla winorośli? Patrząc na rejony winiarskie na świecie, dostrzeżemy ogromne różnice w glebach, na których uprawiana jest winorośl. Często jest to gleba kamienista, a miejsca uprawy są trudno dostępne lub niedostępne dla sprzętu zmechanizowanego. Jakie parametry posiada gleba w lokalizacji, w którym myślisz o założeniu winnicy? Tego dowiesz się, przeprowadzając badania gleby. 
Jak do nich podejść przeczytaj w artykule Badania gleby.

Jeśli się jeszcze zastanawiasz, czy miejsce, które masz do dyspozycji, nadaje się pod winnicę, to pomyśl, że są zapaleńcy, którzy podejmują się zakładania oraz prowadzenia winnicy nawet w Norwegii i czerpią z tego wiele radości!

Białe róże na tle dojrzalych winogon na krzewach przed zbiorem.

Winogród przed zbiorami – wrzesień 2018

Prezentacja laski Egnera do poboru próbek gleby

Badania gleby

Badania gleby pomogą nam w przyszłości zadbać optymalnie o zdrowie winorośli. Jak przygotować próbki gleby do badania, co badać, gdzie i ile to kosztuje?

Badanie w laboratorium

Interpretacja badań gleby

Gdy już mamy wyniki badań gleby, trzeba je odpowiednio zinterpretować. Jakie jest zapotrzebowanie winorośli na substancje odżywcze i co to jest przyswajalność?

Ręczne rozsypywanie nawozów

Przygotowanie gleby

Wiemy już jakich substancji odżywczych i w jakiej ilości brakuje glebie pod naszą winnicę. Jak przygotować glebę? Jak i kiedy przeprowadzić nawożenie i czym nawozić?

Dojrzałe winogrona odmiany Regent

Wybór odmian winorośli

Jakie odmiany wybrać do uprawy? Co to jest podkładka i jak ją dobrać? Gdzie i kiedy zamawiać sadzonki? Oto pytania, na które powinniśmy odpowiedzieć sobie najlepiej zaraz po badaniu gleby.

Wytyczanie winnicy

Rozplanowanie winnicy

Gdy wybraliśmy już odmiany, powinniśmy zastanowić się, jak rozplanować winnicę. Jaką formę uprawy wybrać? Jak ukierunkować rzędy? Jaki wybrać rozstaw między sadzonkami i między rzędami?

Artykuł Wybór miejsca pod winnicę pochodzi z serwisu winogrodnik.

]]>